Kuş Fotoğrafçılığı – Ekipmanın sınırlarında
Kuş fotoğrafçılığı her ne kadar “doğa fotoğrafçılığı” kategorisinde değerlendirilse de, aslında bir “aksiyon” fotoğrafçılığıdır. Çünkü fotoğrafını çekmeye çalıştığınız canlılar aslında bırakın poz vermeyi, size görünmek bile istemezler ve büyük çoğunlukla sizin geldiğinizi önceden farkeder ve kaçarlar. Bu yüzden kuş fotoğrafçılığı çok yüksek konsantrasyon ve dikkat gerektiren bir fotoğrafçılık dalıdır. Fotoğraflamaya çalıştığınız kuşun hangi çalının ya da sazın arkasından çıkacağını önceden bilemezsiniz. Üstelik bu birdenbire çıkan kuşun hangi yöne gideceğini kestirmek ise tamamen imkansızdır. Bu şartlarda istediğiniz fotoğrafı çekebilmenin çok önemli bir kaç şartı vardır: Ekipmanı iyi tanımak, sınırlarını bilmek ve fotoğrafçılığın temel kurallarını çok iyi uygulamak.
Bir geziye gittiğinizde kafanızda ya daha önce görmediğiniz ve çekmeyi çok istediğiniz bazı türler vardır ya da bir kuşun daha önce çekmediğiniz bir pozunu düşünerek gidersiniz, örneğin tam suya dalıp balık yakaladığı anda bir yalıçapkını, ya da pençelerinde avıyla bir yırtıcı gibi. Her iki durumda da şunu bilerek gidersiniz geziye: bu şans karşınıza hiç çıkmayabilir ya da çıkarsa da o fotoğrafı çekmek için çok az zamanınız olacaktır. Bu yüzden kuş fotoğrafı çekerken kafanızda başka hiç bir düşünce olmaz. Tüm duyularınızı yaptığınız işe verirsiniz. Ve karşınıza aradığınız fırsatın çıkmasını beklersiniz. Beklediğiniz an geldiğinde ise çekebileceğiniz en iyi fotoğrafı çekebilmek için elinizden geleni yaparsınız. Bunun için “ışık ölçümü”, “netlik”, “net alan derinliği” gibi konulara çok hakim olmak gerekir. Örneğin gölgede kalmış sazlık bir alandan kalkan bir kuşun fotoğraflarını çekerken, bu gölgeli alandan beyaz bulutların önüne doğru uçtuğu sırada değişen ışık koşullarını dikkate almanız, ve bir yandan deklanşöre basarken aynı anda kuşun bulunduğu ortama göre artı eksi pozlama değerlerini değiştirmeniz gerekebilir.
Kuş fotoğrafçıları ilk bir kaç gezide çekim zorluklarının farkına varırlar ve kendilerine yardımcı olacak bütün yardımcı ekipmanlardan sonuna kadar faydalanma yoluna giderler. Aşağıda kuş fotoğrafçılarının en yoğun kullandığı ekipmanların bir listesi vardır:
1. Fotoğraf makinası
Fotoğraf makinaları çeşit çeşittir ve bütün fotoğraf makinaları fotoğrafçının kafasındaki fotoğrafları çekmek için uygun olmayabilir. Uçan kuş çekmek isteyen bir fotoğrafçının elinde “takip yeteneği yüksek” bir fotoğraf makinası olmalıdır. Fotoğraf makinalarındaki “sürekli netleme” yöntemi (AI Servo – continuous focus – AF-C vb) makinadan makinaya farklılık gösterir. Çok zikzaklı ve hızlı uçan kuşlarda bazı makinalar netlemeyi başaramaz ve fotoğrafçı kuşu gözüyle takip edebilse bile net fotoğraflar çekebilmesine engel olur. Bunun yanında makinanın “arka arkaya çekebilme hızı” da önemli bir faktördür. Çünkü kuşlar özellikle avlanırken insan gözünün gördüğünden daha hızlı hareket eder. Bu yüzden böyle bir sahnede fotoğrafı çekilecek “doğru an” büyük ihtimalle bizim gözümüzle göremeyeceğimiz bir an olacaktır. Gözümüzle göremediğimiz bir anın fotoğrafını çekmek ancak o anın yaklaştığını anlayınca deklanşöre basarak arka arkaya fotoğraf çekmekle mümkün olabilir. Bunun için saniyede en az 3-5 kare çeken fotoğraflar bu tür aksiyon fotoğrafları çekmek için gereklidir. Eğer fotoğrafçı dalda duran, dinlenen, süzülen kuşların fotoğrafını çekmek istiyorsa o zaman bu özellilkler çok da önemli değildir.
2. Süper tele objektifler
Kuşlara yaklaşmak her zaman kolay değildir. Bazen hayalinizdeki poz sizden uzaktadır, ya da çok ender bir türü karşı kıyıda farkedebilirsiniz.
3. Böyle durumlarda odak uzaklığı 400mm ve üzeri objektifler, yakınına gitmeden kuşları yakından fotoğraflamanıza yardımcı olur. Ancak süper tele objektifler kullanması alışkanlık gerektiren ve kullanıcı hatalarını çok gösteren objektiflerdir.Tripod üzerinde bile kullanılsa bu objektiflerde en yaygın hata titreme sonucu oluşan netsizliktir. Bu yüzden fotoğraf çekerken perde hızınıza daima dikkat etmeli ve gerektiğinde yüksek asalara çıkmaktan kaçınmamanız gerekir. Kuşa yaklaştığınızda ise yüksek odak uzaklığı ve düşük mesafe nedeniyle alan derinliğinin çok azalması, netlediğiniz yerdeki küçük bir kaymanın fotoğrafı kullanılmaz hale getirmesine neden olur. Elinizde kuyrugu net ama kafası netsiz bir kuş fotoğraf kalır. Bu yüzden bu tür objektiflerle fotoğraf çekerken bu faktörler de göz önüne alınmalıdır.
4. Flaş
5. Flaşlar doğa fotoğrafçılarının “standart” ekipmanları arasına girmiştir. Çektiğiniz konu “kuşlar” olunca, bazı zorunlu durumlar kaçınılmazdır: Kuşlar sizden çoğunlukla yukardadır, bir ağacın dalları arasında olabilir ve fon genellikle parlak (ve daha da kötüsü bembeyaz bulutlu) bir gökyüzüdür. Bu durumun doğal sonucu, kuşun bulunduğu yerin gölgede olması ve arka planın da aşırı aydınlık olmasıdır. Flaş böyle durumlarda kuş fotoğrafçılarının en büyük yardımcısıdır.Flaşın doğru kullanımı, pek çok durumda, aksi takdırde kullanılmaz durumda olacak bir çok fotoğrafın “çok iyi” kategorisinde kullanılabilmesine olanak sağlar. Bu yüzden Türkiye’deki kuş fotoğrafçıları arasında flaş kullananların sayısı giderek artmıştır. Ancak flaşların makinanın perde hızını “flaş uyum hızı”na sınırlamak gibi bir yan etkisi vardır ve fazla ışıkta bu hız çok düşük kalabilir. Bu yüzden flaş kullanımı aşırı dikkat ve tecrübe gerektiren bir durumdur.
6. Flaş uzatmaları (flaş extenders)
Kuş fotoğrafçılarının büyük çoğunluğu odak uzaklığı 300mm ve üzeri “süper tele” objektifler kullanır. Ancak flaşlar bu kadar büyük odak uzaklıklarında kullanılmak için tasarlanmamıştır. Bu yüzden tek başına kullanılan flaşın ışığı dağılacak ve çekmek istediğiniz kuşa ulaştığında gücü çok azalacaktır. Bunun için flaşın önünde, deniz fenerlerinde kullanılan “fresnel mercek” denilen ve ışığı toplayarak bir noktaya güçlü bir şekilde göndermeye yarayan “uzatmalar” kullanılır. Bunlar sayesinde flaşın ışığı dağılmaz ve 20m gibi uzun mesafelerde etkili olur.
7.
8. Tele konvertörler
Kuşlar sizden daima uzak durmak isteyen canlılardır. Onlara yaklaşmanın belli kuralları vardır ancak istisnalar dışında kuşlara fazla yaklaşmak mümkün olmaz. Bu nedenle odak uzaklığını artırmak ve elinizdeki mevcut objektifle daha yakından fotoğraflar çekebilmek için telekonvertör (TC) denen uzatmalar kullanmak gerekir. Bu uzatmalar için genel kanının pek de olumlu olmamasına rağmen son yıllarda kuş fotoğrafçılarının başarılı kullanımları sonucu pek çok fotoğrafçının çantasında yerlerini almışlardır. Çok uzak mesafelerde detay kaybına yol açabilen bu TC ler 15-20m mesafede çok iyi sonuçlar verir ve TC siz çektiğiniz fotoğraflarda elde edemeyeceğiniz detayları alabilmenizi sağlar. Yan etkilerinden en önemlisi, içeri giren ışığın azalmasıdır. Bu da perde hızının düşmesi ve netleme hızının azalmasına neden olur. Bu nedenle kullandığınız fotoğraf makinasının netleme yeteneği ne kadar üst düzeydeyse TC kullanımı o kadar başarılı olur. TC kullanırken genellikle 400 asa ve üzeri kullanmak, perde hızının makul düzeylerde kalmasını sağlar.
9. Monopod
Arazide gezerek fotoğraf çekmek bazı durumlarda tripod taşımayı çok yorucu ve zahmetli hale getirebilir. Böyle durumlarda bir monopod hem hafifliyle hem de etkin kullanımıyla fotoğraflarda titremeyle kaybedeceğiniz netliğin önüne geçer. Doğru kullanılan bir monopod düşük perde hızlarında bile neredeyse tripod kadar etkili olacaktır.
Kamuflaj
Kuşlara yaklaşmanın en yaygın yoludur. Fotoğrafçı üzerine örttüğü bir kamuflaj ağın altında bekler ve kuşların kendini farketmeden yaklaşmasını umar. Eğer doğru yerdeyse bu bekleyişin ödülü büyük olabilir. Bu tekniği kullanarak kuşlara çok yaklaşabilir ve hatta makro objektiflerle bile kuş fotoğrafı çekebilirsiniz.
alıntıdır
